Inleiding
Inleiding (titel verborgen)
Leefkwaliteit gaat over de mate waarin de leefomgeving voldoet aan de behoeften en wensen van de inwoners. Leefkwaliteit is een combinatie van meetbare kenmerken en belevingen van bewoners en gebruikers over de woon- en leefomgeving. Veel factoren hebben invloed op de leefkwaliteit. Het gaat daarbij om fysieke, sociale, culturele, economische en milieukenmerken van die omgeving. In dit onderzoek richten we ons specifiek op de fysieke en milieukenmerken van de leefkwaliteit van de openbare ruimte in de binnenstad van Groningen.
1.1 Aanleiding en doel
De afgelopen tijd heeft de gemeente Groningen geïnvesteerd in het verbeteren van de leefkwaliteit van de Groningse binnenstad. Denk hierbij aan de inrichting van de openbare ruimte met aandacht voor thema's als vervoer, groen, fietsparkeren en veiligheid. De gemeente wil graag weten hoe inwoners de binnenstad van Groningen nu ervaren. Welke onderwerpen vinden de inwoners belangrijk en ook hoe beoordelen de inwoners specifieke locaties in de binnenstad? De resultaten helpen bij het maken en aanpassen van toekomstig beleid. Voor dit onderzoek is de binnenstad gedefinieerd als verruimde binnenstad, bestaande uit de wijken Binnenstad, Binnenstad-oost, Hortusbuurt en Ebbingekwartier.
Figuur 1: Afbakening verruimde binnenstad
De wijk Binnenstad omvat het oude historische centrum van de stad rondom de Martinitoren en binnen de oude diepenring. Ook het gebied rond de Westerhaven, de Sledemennerbuurt en het A-kwartier zijn onderdeel van de Binnenstad. De wijk Binnenstad-oost ligt ten oosten van de Groningse binnenstad. Binnenstad-oost is een woonwijk met veel oude gebouwen en her en der (vervangende) nieuwbouw.
De wijk Hortusbuurt ligt ten noorden van de oude binnenstad. De Hortusbuurt grenst aan het Noorderplantsoen. De Hortusbuurt heeft een sterk historisch karakter, waarbij het merendeel van de bebouwing ruim een eeuw oud is. Het aangrenzende Ebbingekwartier is een nieuwe buurt in ontwikkeling op het voormalige Circus-, Boden- en Gasfabriekterrein (Ciboga). Hier bevindt zich ook het Stadsstrand.
1.2 Dataverzameling en representativiteit
De vragenlijst is voorgelegd aan ons inwonerspanel Groningen Gehoord (zie kader). Het inwonerspanel bestaat uit een grote groep inwoners van de gemeente Groningen die zich hebben opgegeven om mee te doen aan panelonderzoeken van OIS Groningen. De vragenlijst is op 13 juni 2025 verstuurd en stond twee weken open voor respons. Na een week is een herinneringsmail gestuurd.
Inwonerspanel Groningen Gehoord
Met circa 12.000 leden, in alle leeftijdsgroepen vanuit de hele gemeente, geeft het inwonerspanel Groningen Gehoord een adequaat beeld van de mening van inwoners van de stad. Wel moet worden opgemerkt dat voor het inwonerspanel geen aselecte steekproef van alle bewoners is getrokken. Elke inwoner kan lid worden van het inwonerspanel. Het gevolg is dat sommige groepen inwoners zijn oververtegenwoordigd en andere ondervertegenwoordigd. Dit neemt niet weg dat het inwonerspanel een zeer bruikbaar instrument is om in korte tijd de mening van een aanzienlijke groep inwoners van de gemeente Groningen te peilen.
In totaal is de vragenlijst door 4.322 panelleden (deels) ingevuld. Dit komt neer op een responspercentage van 35%. Sommige respondenten hebben niet alle vragen beantwoord, daarom kan het aantal respondenten per vraag verschillen.
Naast het panel is er een openbaar toegankelijke link gedeeld in de wijknieuwsbrieven en social mediakanalen van de gemeente, waarmee ook andere inwoners van de gemeente Groningen en geïnteresseerden de mogelijkheid kregen om de vragenlijst in te vullen. Via deze link hebben 393 inwoners de vragenlijst (deels) ingevuld. Gecombineerd betekent dit dat de vragenlijst door 4.871 respondenten (deels) is ingevuld.
Verdeling respons naar leeftijd, gebiedsdeel en geslacht
Tabel 1 toont de verdeling van de respondenten naar leeftijd. De tabel geeft daarnaast de verdeling weer van de leeftijdsgroepen binnen de gemeente Groningen (de populatie). Slechts 3% van de respondenten is jonger dan 27 jaar, vergeleken met 31% van de populatie. Deze leeftijdsgroep is hiermee sterk ondervertegenwoordigd. Er is ook sprake van ondervertegenwoordiging van de leeftijdsgroep 28-44 jaar. De leeftijdsgroepen van 45-64 jaar (37%) en 65-74 jaar (27%) zijn juist oververtegenwoordigd in dit onderzoek. Van 475 respondenten konden we geen leeftijdscategorie bepalen.
Tabel 1: Respons (n=4.396) naar leeftijd, vergeleken met de populatieverdeling (18+ jaar) in de gemeente Groningen (n= 210.390)
| Respons | Populatie | |
|---|---|---|
| 18 – 27 jaar | 3% | 31% |
| 28 – 44 jaar | 19% | 27% |
| 45 – 64 jaar | 37% | 24% |
| 65 – 74 jaar | 27% | 10% |
| 75 jaar of ouder | 13% | 8% |
Een groot deel van de respondenten heeft hun postcode ingevuld. Deze postcodes hebben we gebruikt om een onderverdeling te kunnen maken van de resultaten naar gebiedsdeel. Tabel 2 toont de verdeling van de respondenten over de gebiedsdelen. Gebiedsdeel Zuid is licht oververtegenwoordigd. Gebiedsdeel West is licht ondervertegenwoordigd. Al met al komt de verdeling van respondenten over de gebiedsdelen redelijk goed overeen met de werkelijke verdeling van inwoners in de gemeente. Van 521 respondenten konden we geen gebiedsdeel bepalen.
Tabel 2: Respons (n=4.350) naar gebiedsdeel, vergeleken met de populatieverdeling van de gemeente Groningen.
| Respons | Populatie | |
|---|---|---|
| Centrum | 10% | 10% |
| Oude Wijken | 19% | 19% |
| Zuid | 29% | 23% |
| West | 16% | 21% |
| Oost | 16% | 15% |
| Ten Boer | 2% | 3% |
| Haren | 8% | 9% |
Van de respondenten geeft 51% aan van het mannelijke geslacht te zijn, 48% identificeert zich als vrouwelijk, en 1% als een ander geslacht.