Groningen in perspectief: vergelijking met andere steden
Groningen in perspectief: vergelijking met andere steden (titel verborgen)
In dit onderdeel worden de verkiezingsresultaten van drie vergelijkbare middelgrote en studentensteden in beeld gebracht: Nijmegen, Utrecht en Tilburg. Vervolgens wordt een vergelijking gemaakt met de verkiezingsuitslag in Groningen.
Nijmegen
Op 1 januari 2026 telde Nijmegen 189.850 inwoners en waren er 39 zetels in de gemeenteraad te verdelen. GroenLinks en PvdA deden als aparte partijen in Nijmegen mee. Bij een opkomst van 58,4% groeide GroenLinks van 9 naar 11 zetels, terwijl de Partij voor de Dieren en SP zetels verloren. D66 won één zetel ten opzichte van 2022.
Wat betreft de lokale partijen: de Stadspartij verloor één zetel, 1Nijmegen won één zetel, terwijl andere lokale partijen geen zetels behaalden. Nieuwe partijen zoals FvD en Volt wisten bij hun eerste deelname in 2026 elk één zetel te behalen.
Figuur 5. Zetelverdeling Nijmegen 2022–2026
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2026 | 2022 | |
|---|---|---|
| GroenLinks | 11 | 9 |
| D66 | 7 | 6 |
| Stadspartij | 6 | 7 |
| PvdA | 4 | 4 |
| VVD | 3 | 3 |
| CDA | 2 | 2 |
| PvdD | 2 | 4 |
| SP | 1 | 3 |
| FvD | 1 | |
| 1Nijmegen | 1 | |
| Volt | 1 | |
| Overige partijen | 1 |
Utrecht
Utrecht telde op 1 januari 2026 378.300 inwoners, met 45 zetels in de gemeenteraad. Bij een opkomst van 60,7% groeiden GroenLinks/PvdA, D66 en DENK elk met één zetel, terwijl andere landelijke partijen zoals Partij voor de Dieren, Volt en ChristenUnie zetels verloren. Nieuwe partijen zoals JA21 en FvD behaalden bij hun eerste deelname elk één zetel.
Wat betreft de lokale partijen blijkt dat gevestigde partijen zoals Bij1, EenUtrecht en Stadsbelang hun zetels behielden, terwijl Student & Starter één zetel verloor. Tegelijkertijd wisten Utrecht Solidair en UtrechtNu! bij hun eerste deelname direct één zetel te behalen. Dit laat zien dat lokale partijen een stabiele basis behouden, terwijl er ook ruimte is voor nieuwe initiatieven binnen de gemeenteraad.
Figuur 6. Zetelverdeling Utrecht 2022–2026
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2026 | 2022 | |
|---|---|---|
| GroenLinks/PvdA | 14 | 13 |
| D66 | 9 | 8 |
| VVD | 5 | 5 |
| CDA | 3 | 3 |
| PvdD | 2 | 3 |
| DENK | 2 | 1 |
| Volt | 1 | 3 |
| Student & Starter | 1 | 2 |
| Bij1 | 1 | 1 |
| CU | 1 | 2 |
| JA21 | 1 | |
| EenUtrecht | 1 | 1 |
| Stadsbelang | 1 | 1 |
| Utrecht Solidair | 1 | |
| FvD | 1 | |
| UtrechtNu! | 1 | |
| SP | 1 | |
| PVV | 1 |
Tilburg
Tilburg telde op 1 januari 2026 230.750 inwoners, met 45 zetels in de gemeenteraad. Bij een opkomst van 45,5% verloor GroenLinks/PvdA aanzienlijk, van 13 naar 8 zetels, terwijl partijen zoals Lijst Smolders en VVD juist winst behaalden. Ook 50Plus, CDA en FvD zagen hun aantal zetels toenemen. D66, PvdD en SP verloren daarentegen zetels, terwijl gevestigde lokale partijen zoals Lokaal Tilburg, ONS Tilburg en Voor Tilburg013 hun positie wisten te behouden. Nieuwe partijen, zoals DENK, behaalden bij hun eerste deelname direct één zetel.
Figuur 7. Zetelverdeling Tilburg 2022–2026
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2026 | 2022 | |
|---|---|---|
| Lijst Smolders | 8 | 6 |
| GroenLinks/PvdA | 8 | 13 |
| VVD | 7 | 5 |
| D66 | 6 | 7 |
| 50Plus | 4 | 3 |
| CDA | 3 | 2 |
| Lokaal Tilburg | 2 | 2 |
| FvD | 2 | 1 |
| PvdD | 1 | 2 |
| SP | 1 | 2 |
| DENK | 1 | |
| ONS Tilburg | 1 | 1 |
| Voor Tilburg013 | 1 | 1 |
Groningen vergeleken
Wanneer deze drie gemeenten worden vergeleken met Groningen, valt op dat Groningen bij de gemeenteraadsverkiezing 2026 een relatief hoog aandeel stemmen behaalt voor lokale en studentenpartijen. Deze partijen zijn in Groningen sterker vertegenwoordigd dan in de andere steden; vergelijkbaar met Utrecht, maar duidelijk meer dan in Tilburg en Nijmegen.
GroenLinks/PvdA laat wisselende resultaten zien in de andere steden: stijgend in Nijmegen, stabiel in Utrecht en dalend in Tilburg. In Groningen kende de combinatie een lichte daling, maar blijft zij nog steeds prominent aanwezig. Nieuwe partijen, zoals Volt en FvD, wisten in alle steden voet aan de grond te krijgen, al ligt hun aandeel in Groningen iets lager dan in Utrecht of Tilburg.
Wat betreft de opkomst scoort Groningen gemiddeld 58,0%, lager dan Utrecht (60,7%) en Nijmegen (58,4%), maar hoger dan Tilburg (45,5%).
Deze vergelijking laat zien dat Groningen, net als Utrecht en Nijmegen, een actieve en diverse politieke omgeving kent, met een relatief sterke positie voor lokale en studentenpartijen en een stabiele aanwezigheid van landelijke partijen zoals GroenLinks/PvdA en D66.