1 Inleiding

Sinds schooljaar 2024/2025 hanteert de gemeente Groningen een nieuwe aanmeldprocedure voor basisscholen. Deze procedure is ingevoerd om het aanmeldproces transparanter en toegankelijker te maken en om alle kinderen gelijke kansen te bieden op plaatsing op een basisschool van voorkeur. Voorheen konden ouders hun kind al op zeer jonge leeftijd aanmelden. Tegenwoordig is een aanmelding wettelijk pas toegestaan vanaf de dag waarop het kind drie jaar oud wordt¹. In de nieuwe aanmeldprocedure wijst de gemeente de ouders erop dat zij hun kind kunnen aanmelden. Wanneer een school meer aanmeldingen ontvangt dan beschikbare plaatsen, worden de plaatsen verdeeld op basis van vooraf vastgestelde voorrangsregels en, indien nodig, door middel van loting.

De voorrangsregels worden in de volgende volgorde toegepast:

1. Het kind heeft al een broer of zus op de school.
2. De school behoort tot de drie dichtstbijzijnde scholen vanaf het woonadres van het kind.
3. Het kind heeft een VVE-indicatie of gaat vanaf 2,5 jaar minimaal acht uur per week naar de opvang van het Integraal Kindcentrum (IKC).
4. Het kind woont in de gemeente Groningen.
5. Het kind woont buiten de gemeente Groningen. 

Als een kind wordt ingeloot voor een plaats, hebben ouders een week de tijd om deze plaats te accepteren. Vervolgens beoordeelt de school of zij het onderwijs en de eventuele ondersteuning kan bieden die het kind nodig heeft. Daarna volgt de definitieve plaatsing.

De invoering van deze nieuwe werkwijze brengt veranderingen met zich mee voor ouders, scholen en andere betrokkenen. Daarom heeft de gemeente Groningen Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) onderzoek laten uitvoeren naar de ervaringen van ouders met de nieuwe aanmeldprocedure. De resultaten van dit onderzoek kunnen worden gebruikt om de procedure verder te verbeteren en de communicatie hierover aan ouders te verduidelijken.

Om de ervaringen van ouders met de nieuwe aanmeldprocedure in kaart te brengen, is een online enquête ontwikkeld. Ouders ontvingen in de maand waarin hun kind drie jaar werd een brief van de gemeente met informatie over het aanmelden voor de basisschool. Voor dit onderzoek zijn deze ouders enkele maanden later opnieuw benaderd met een schriftelijke uitnodiging om deel te nemen aan de enquête. Het onderzoek is uitgevoerd in drie opeenvolgende tijdvakken. De tijdvakken zijn gebaseerd op de geboortedatum van het kind en de bijbehorende aanmeldperiode.

Voor dit onderzoek zijn gedurende drie aanmeldtijdvakken vragenlijsten uitgezet onder ouders/verzorgers van kinderen die in aanmerking kwamen voor aanmelding op de basisschool. In totaal zijn er over de drie tijdvakken 1877 brieven verstuurd aan de ouders/verzorgers. In het geval van een tweeling kregen de ouders één brief.

In totaal zijn over de drie tijdvakken 251 respondenten aan de vragenlijst begonnen. Hiervan hebben 235 respondenten de vragenlijst volledig ingevuld (13%). Een aantal respondenten heeft niet alle vragen ingevuld, waardoor het aantal antwoorden per vraag kan verschillen en niet altijd optelt tot het totaal aantal respondenten.

Van de respondenten die hun gebiedsdeel hebben ingevuld, komt de grootste groep uit de gebiedsdelen Oost (27%), West (22%) en Zuid (20%). Relatief weinig respondenten komen uit de gebiedsdelen Centrum (1%), Ten Boer (4%) en Haren (8%). Dit zijn echter ook de gebiedsdelen waar minder kinderen wonen.

De verdeling van respondenten verschilt enigszins tussen de drie tijdvakken. Oost vormt in het eerste en tweede tijdvak de grootste groep respondenten (beide 28%). In het derde tijdvak is West het sterkst vertegenwoordigd (29%). Het aandeel respondenten uit Oude Wijken neemt af van 22% in het eerste tijdvak naar 14% in het tweede en derde tijdvak. De respons uit Centrum blijft gedurende alle tijdvakken beperkt.