2 Geregistreerde dak- en thuisloze personen

In dit hoofdstuk gaan we achtereenvolgens in op het aantal geregistreerde dak- en thuisloze personen, uitgesplitst naar ETHOS-verblijfscategorie, en de verblijfsduur in de maatschappelijke opvang. We sluiten het hoofdstuk af met een beschrijving van het aantal dak- en thuisloze personen naar leeftijdscategorie en geslacht. Meer gedetailleerde cijfermatige resultaten zijn opgenomen in de bijlage van dit rapport.

In tabel 2 vermelden we per kalenderjaar van elke voorziening het aantal geregistreerde personen die gebruikmaken van een opvangvoorziening in Groningen, personen die bekend zijn als dak- of thuisloze briefadreshouder, personen die in de openbare ruimte slapen in de gemeente Groningen en/of personen die tijdelijk overnachten bij familie, vrienden of kennissen.

We constateren een toename van personen die in de gemeente Groningen in de openbare ruimte overnachten. In 2021 ging het om 125 geregistreerde personen, terwijl het Meldpunt Overlast en Zorg in 2025 in totaal 362 personen registreerde in verband met buiten slapen in de gemeente Groningen. Daarbij moet worden opgemerkt dat met ingang van 2024 het hele jaar door zicht wordt gehouden op mensen die buiten overnachten. In plaats van enkel registratie in de wintermaanden als de winterregeling van kracht is, worden vanaf 2024 gedurende twaalf maanden de personen die buiten overnachten in de gemeente Groningen geregistreerd. We constateren ook dat de kwaliteit van de registratie verbetert.

In november 2022 is de winternoodopvang (schip Ms Patria) geopend waarvan in de jaren 2023 en 2024  respectievelijk 178 en 147 personen gebruikmaakten. In december 2024 is de noodopvang aan de Sontweg in gebruik genomen. In het jaar 2025 maakten in totaal 214 personen gebruik van deze noodopvang. Mogelijk speelt bij deze toename een rol dat de locatie beter vindbaar is en dichter bij het stadscentrum ligt dan de winternoodopvang op het schip Ms Patria.

Er is binnen de algemene opvang meer ingezet op uitstroom. Als gevolg hiervan konden meer mensen gebruikmaken van de algemene opvang. Ook is er na een brand en noodgedwongen verhuizing in 2025 tijdelijk extra capaciteit gecreëerd in de algemene opvang. Dit leidde tot een toename van 69 in 2024 naar 104 personen in 2025 die tijdelijk gebruikmaakten van de algemene opvang.

In 2020 zijn nieuwe opvanglocaties geopend. Het gaat om de vangnetvoorziening locatie Meerstad, met plek voor twee alleenstaanden of stellen met kinderen, en de Aceroflat met veertien plekken. De gebruikers van deze voorzieningen rekenen we tot de ETHOS-verblijfscategorie 3 (tijdelijke opvang voor dakloze mensen). De nachtopvang in de Schoolstraat (Groningen), waar mensen alleen tijdens de nacht onderdak kregen, is tijdens de coronapandemie een 24-uursopvang geworden (nu basisopvang). Na de coronamaatregelen is, vanwege de positieve effecten, een 24-uursopvang voor dakloze personen gebleven.

Wender, het Leger des Heils, Elker en WerkPro zijn in 2023 een samenwerkingsverband gestart om te zorgen dat dakloze jongvolwassenen van 18 tot en met 27 jaar niet in de reguliere noodopvang terechtkomen, maar gebruik kunnen maken van passende nood- of crisisplaatsingen voor jongeren. Wanneer een jongvolwassene zich dakloos meldt, wordt binnen deze samenwerking dezelfde dag een nood- of crisisplaatsing georganiseerd. Het Hoendiephuis fungeert hierbij als aanmeldpunt en registratie van deze plaatsingen. Het aantal geregistreerde jongeren in de opvang steeg van 62 in 2024 naar 110 in 2025. Dit komt door het groeiende aantal aanmeldingen, waardoor meer dakloze jongvolwassenen een crisisplek kregen.

Door de woningcrisis is de woningvoorraad kleiner en is de wachttijd voor een (urgentie)woning in de afgelopen jaren opgelopen. De uitstroom uit de maatschappelijke opvang wordt hierdoor bemoeilijkt, waardoor de verblijfsduur oploopt. We zijn daarom nagegaan hoeveel personen in de afgelopen vijf jaren zijn uitgestroomd uit de tijdelijke opvang voor dakloze mensen.

De totale uitstroom uit de tijdelijke opvang voor dakloze personen neemt in vijf jaar eerst af van 354 personen in 2021 tot 280 personen in 2024 (zie tabel 3). Daarna neemt de uitstroom toe naar 394 in het jaar 2025.

Over de basisopvang moet worden opgemerkt dat de voorziening tijdens de coronapandemie in 2020-2021 een ander karakter kreeg door de omvorming van nachtopvang naar een 24-uursopvang. Ook zijn dakloze mensen in 2021 tijdelijk ondergebracht in een hotel (en geregistreerd bij de gebruikers van de locatie Schoolstraat). Hierdoor vond in 2021 een aanzienlijk hogere uitstroom plaats dan in de jaren die daarop volgen. Daarentegen loopt de uitstroom uit de crisisopvang in Leek terug van 106 personen in 2021 naar 66 in 2025.

In paragraaf 2.2 beschreven we dat bij de algemene opvang maatregelen zijn genomen om de uitstroom te bevorderen. Daarnaast heeft zich op deze locatie een brand voorgedaan, waardoor tijdelijk moest worden uitgeweken naar een noodlocatie. Deze situatie heeft geleid tot een aanzienlijk hogere uitstroom in 2025 (85 personen) dan in 2024 (49 personen). Daar komt bij dat de extra crisisplaatsingen via het Hoendiephuis ervoor hebben gezorgd dat meer jongeren gebruikmaken van de opvangplekken, maar wel met een korte verblijfsduur. Dit laatste is ook zichtbaar in figuur 1 waarin de verblijfsduur is weergegeven van jongeren die uitstromen uit het Hoendiephuis.

In de crisisopvang zien we een andere ontwikkeling, namelijk een afnemende uitstroom en een oplopende verblijfsduur. Figuur 2 laat de verblijfsduur zien van personen die uitstromen uit de crisisopvang. Terwijl in 2021 nog 16% van de personen uitstromen na een verblijf van meer dan 1 jaar neemt dit aandeel toe tot 36% van de personen die in 2023 uitstromen en 30% in 2024 en 2025.

In tabel 5 geven we weer hoe de verschillende leeftijdsgroepen zich tot elkaar verhouden, binnen de ETHOS-verblijfscategorieën. De leeftijd is berekend op 31 december van het betreffende jaar. In tabel 2 in de bijlage van dit rapport vermelden we de precieze aantallen dak- en thuisloze personen uitgesplitst naar de verschillende leeftijdscategorieën.

Het totale aandeel geregistreerde dak- en thuisloze jongeren (exclusief vrouwenopvang) van 18 tot en met 27 jaar varieert in de periode 2021-2025 tussen 20% en 25%; in het laatste jaar 2025 betreft het in totaal 311 jongvolwassenen van 18-27 jaar (zie tabel 2 in de bijlage).

Naar verhouding overnachten in 2025 de meeste 18- tot 27-jarige dak- en thuisloze personen in maatschappelijk opvangvoorzieningen (36%) en noodgedwongen tijdelijk bij familie, vrienden en kennissen (35%). Ook in absolute aantallen verblijven de meeste 18- tot 27-jarige dak- en thuisloze personen bij familie en anderen: in 2024 gaat het om 124 jongvolwassen.

In 2025 is totaal is 3% van de dak- en thuisloze personen (exclusief vrouwenopvang) jonger dan 18 jaar (49 personen). Bij de kinderen in de maatschappelijk opvang betreft het kinderen en jongeren die samen met één of met beide ouders onderdak krijgen in voornamelijk de crisisopvang in Leek en de vangnetvoorziening in Appingedam. Daarentegen maken 140 kinderen en jongeren jonger dan 18 jaar gebruik van de vrouwenopvang (54% van alle personen in de vrouwenopvang).

Tabel 6 geeft de verdeling van mannen en vrouwen binnen de verschillende verblijfplaatsen (naar ETHOS-Light) weer. Tabel 3 in de bijlage van dit rapport geeft de precieze aantallen uitgesplitst naar geslacht weer. Van de getelde dak- en thuisloze mensen (exclusief vrouwenopvang) in 2025 zijn 325 vrouwen (22%) en 926 mannen (77%; van 9 personen is geen geslacht geregistreerd).

Als we naar de afzonderlijke ETHOS-verblijfscategorieën kijken dan zien we dat het aandeel vrouwen dat is aangewezen op overnachting bij familie, vrienden en kennissen toeneemt tot 42% in 2025. Van de personen die in de gemeente Groningen overnachten in de openbare ruimte is 11% vrouw in 2025.